लहान मुले उलटी का करतात?

दूध प्यायल्यानंतर बाळाला उलटी होण्यामागची कारणे आणि घरगुती उपचार!

दूध प्यायल्यानंतर बहुतांश वेळा बाळ उलटी करतं. याची अनेक कारणं असतात ज्याचा शोध लावून किंवा ती जाणून घेऊन त्यापासून बाळाचा बचाव केला जाऊ शकतो.

ब-याचदा लहान मुलं पोटदुखी, अपचन, गैस या समस्यांमुळे त्रस्त होऊन रडू लागतात पण कधी कधी बाळाला उलट्याही होतात. पण जर नेहमी नेहमी आणि सतत बाळाला उलटी होत असेल तर त्यामागची कारणं समजून घेऊन त्यावर उपचार करणं अत्यंत गरजेचं आहे जेणे करुन बाळाला जास्त त्रासाचा सामाना करावा लागू नये. दूध प्यायल्यानंतर सतत उलटी झाल्याने बाळाच्या शरीरातील पाणी कमी होऊ शकते जे की बाळासाठी अजिबात योग्य नाही. कारण बाळ फक्त आईचं दूध आणि पाणी या दोन पदार्थांवरच भूक शमवत असते आणि अशा परिस्थितीत त्याच्या शरीरातील पाणी कमी झाल्यास बाळ अशक्त होऊ शकते जे त्याच्यासाठी वेदनादायक व आई-वडिलांसाठीही डोकेदुखी ठरु शकते.

त्यामुळे बाळाला होणा-या छोट्य छोट्या त्रासांबद्दलही आईने अभ्यास करणं गरजेचं आहे जेणे करुन तो त्रास होऊच नये यासाठी प्रयत्न करता येऊ शकतात. आज आम्ही तुम्हाला दूध प्यायल्यानंतर बाळाला उलटी का होते याची कारणे आणि त्यावर घरगुती उपाय काय आहेत याविषयी इत्यंभूत माहिती देणार आहोत.

बाळाला उलटी का होते?
स्टमक फ्लूला वायरल गैस्‍ट्रोएंट्राइटिस असंही म्हटलं जातं. हे पोटातील एक व्हायरल इन्फेक्शन असते. यामध्ये उलटी, पोटदुखी, जुलाब, ताप यासारखी लक्षणे दिसून येतात. पोटात इनफेक्शन किंवा फ्लू झाल्यास बरेच दिवस बाळाला उलट्यांचा त्रास होऊ शकतो. उलटी आणि जुलाबाची समस्या गैस्‍ट्रोइंटेस्‍टाइनल किंवा शरीरातील एखाद्या अवयवात इनफेक्शन म्हणजेच संक्रमण झाल्यास होते. बाळाला उलट्या होण्याचे कारण मुत्रमार्गातील किंवा छातीतील संक्रमण हे असू शकते. लहान बाळाची रोगप्रतिकारक शक्ती कमजोर असल्यामुळे त्यांना अगदी लगेचच कोणत्याही गोष्टीचं इनफेक्शन होतं.


बाळाला उलटी होणं सामान्य गोष्ट आहे?

हो मंडळी, आईचं दूध प्यायल्यानंतर बाळाला उलटी होणं अगदी सामान्य गोष्ट आहे. बहुतांश वेळा बाळाचे पोट भरलेले असते आणि त्याचवेळी त्याला आणखी अनावश्यक दूध पाजले जाते तेव्हा बाळाला उलटी होते. बाळ जस जसं मोठं होत जातं तस तशी ही समस्या आपसुकच दूर होते.


उलटी रोखण्यासाठी काय काळजी घ्यावी?

जेव्हा बाळाला दूध पाजाल तेव्हा सोबत एक स्वच्छ कपडा नक्की ठेवा जेणे करुन बाळाला उलटी होताच लगेचच त्याचं तोंड साफ करता येईल. दूध पाजल्यानंतर त्याला जास्त हलवू नका. रोज बाळाला एकाच वेळी दूध पाजा म्हणजेच त्याच्या दूध पिण्याचा वेळ फिक्स करा. रोज वेगवेगळ्या वेळी दूध पाजल्याने समस्या अधिक गंभीर होऊ शकते. जास्त त्रास होत असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने बाळाला औषधं द्या.


डॉक्टरांकडे कधी घेऊन जावे?

जर बाळाला जुलाब आणि उलट्या होत असतील तर त्याच्या शरीरात पाण्याची कमतरता होणार नाही याची कटाक्षाने काळजी घ्या. जर उलटीचा रंग तपकिरी असेल आणि बाळाला जुलाब होत नसतील तर मात्र ही चिंतेची बाब आहे. साधारणत: बाळाला २४ तासांपेक्षा जास्त काळ उलटीचा त्रास होत नाही. जर यापेक्षा अधिक काळ बाळाला उलटी होत असेल तर हा कोणत्यातरी बॅक्टेरियल इनफेक्शनचा म्हणजेच संक्रमणाचा किंवा कोणत्यातरी गंभीर आजाराचा संकेत असू शकतो. सोबतच बाळाला उलटीनंतर येणा-या खोकल्यातून रक्त पडण्याचा त्रास होत असेल तर मात्र ताबडतोब डॉक्टरांची भेट घ्या आणि औषधं सुरु करा.


उलटी होऊ नये म्हणून उपाय काय?

स्तनपान केल्यानंतर थोड्या थोड्या काळानंतर बाळाला दूध पाजण्याची आवश्यकता असते आणि उलटी बंद झाल्यानंतर तुम्ही नेहमीप्रमाणे बाळाला दूध पाजू शकता. फॉर्म्यूला मिल्क पिणा-या मुलांना दोन ते तीन तासांमध्ये प्रत्येक पंधरा मिनिटांनी ओआरएस पाजण्याची गरज भासते. तुम्हाला एखाद्या मेडिकलमध्ये सहज ओआरएस पावडर मिळेल. पाण्यातून ओआरएस पावडर दिल्यास बाळाच्या शरीरात पाण्याची कमी भासणार नाही.